DIŞ TİCARET

Dış Ticaret

Sorularla Incoterms 2010

INCOTERMS 2010’un amacı nedir?
Temel amaç; uluslararası ticarette taşıma terimlerinin ülkeden ülkeye farklı şekillerde yorumlanması sonucu ortaya çıkabilecek karışıklıkların ve anlaşmazlıkların önüne geçmek ve yeknesaklık sağlamaktır. Uluslararası özelliğe sahip satım sözleşmeleri; uygulamada farklı ülkelerde bulunan ve farklı hukuk sistemlerine tabi olan kişiler/kurumlar arasında gerçekleşir. Bu nedenle, satım sözleşmelerinde kullanılan terminolojiye ilişkin birbirinden farklı yorumların neden olabileceği karışıklıklar ve yanlış anlamalar önlenmeye çalışılarak, yeknesak bir kurallar bütünü oluşturulmuştur.

Bu kurallar sayesinde; alıcı ve satıcılar maliyetleri, riskleri ve yükümlülüklerini belirlerken ortak bir dil ile konuşurlar ve yanlış anlaşılmaların önüne geçilmiş olur.

INCOTERMS 2010 ne zaman yürürlüğe girmiştir?
INCOTERMS’in son versiyonu ICC tarafından 16 Ekim 2010 tarihinde kabul edilmiş ve INCOTERMS 2010 olarak 01 Ocak 2011 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

INCOTERMS 2010 hangi konular ile ilgilenir?

  • Malların nereden, nasıl ve ne şekilde teslim alınacağı/teslim edileceği
  • Risklerin transferi (satıcıdan alıcıya geçtiği noktalar)
  • Taşıma sözleşmesini hangi tarafın yapacağı ve taşıma ücretini kimin ödeyeceği
  • Sigortaya ilişkin esaslar
  • Malların teslimine kadar geçen zamanda ortaya çıkan masrafların hangi tarafa ait olduğu
  • Çıkış ve giriş gümrük işlemleri ve sair dış ticaret işlemlerinin hangi tarafça yapılacağı, vergi ve masrafların hangi tarafa ait olacağı
  • Kurallar sadece fiziki varlığı olan malların ticaretinde uygulanabilir, hizmet alımlarına uygulanamaz.

INCOTERMS 2010 hangi konular ile ilgilenmez?

  • Mal bedelinin ödeme şekli
  • Malın mülkiyetinin satıcıdan alıcıya geçmesi
  • Sözleşme şartlarına aykırı bir durum oluşması durumunda ihtilafların çözümü
  • Taşıma Sözleşmesi
  • Sigorta Sözleşmesi

INCOTERMS 2010 sadece dış ticaret işlemleri için mi geçerlidir?
INCOTERMS 2010 sadece uluslar arası ticareti değil iç ticareti de kapsar. Temel olarak INCOTERMS kuralları ile alıcı ve satıcı tarafından imzalanan satım sözleşmesinde teslime ilişkin esasları düzenlemek amaçlanmaktadır. INCOTERMS 2010’un kapsamı da iç satımları içine alacak biçimde genişletilmiştir. İç satım ile kastedilen, sadece bir ülke sınırları içerisinde yapılan ticaret değil, malların serbest dolaşımda olduğu Avrupa Birliği gibi topluluklara üye ülkelerin birbirleri ile yaptıkları ticarettir aynı zamanda. 

INCOTERMS 2010 yerine INCOTERMS’in daha eski versiyonları kullanılabilir mi?
INCOTERMS’in eski metinleri de taraflarca kullanılabilir. Ancak satıcı ve alıcı satım sözleşmesinde hangi metnin kullanılacağını açıkça belirtmelidir. Örnek CIF Shanghai INCOTERMS 2000 gibi…

INCOTERMS 2010 kurallarının uygulamasında nelere dikkat edilmelidir? 
INCOTERMS 2010 kurallarının uygulanması isteniyorsa, satış sözleşmesinin şartlarında mutlaka INCOTERMS 2010’a atıfta bulunulmalı ve bu kuralların geçerli olduğu açıkça belirtilmelidir.

Taşıma şekli, navlun ve sigorta maliyetleri, çıkış ülkesindeki ve giriş ülkesindeki gümrük mevzuatları, risklerin aktarımı ve tarafların yükümlülükleri göz önünde bulundurularak en uygun teslim şekli seçilmelidir.

Teslim şeklinin devamında yükleme veya boşaltma yeri/limanı isimleri açıkça belirtilmelidir.

INCOTERMS 2010 kuralları çerçevesinde Teslim (Delivery) ifadesi ne demektir?
INCOTERMS 2010 kuralları çerçevesinde Teslim (Delivery) ifadesi; mallara ilişkin hasar ve ziya riskinin satıcıdan alıcıya geçtiği anı belirlemek için kullanılır. Başka bir deyişle; seçilen teslim şekline göre malın teslim edildiğinin varsayıldığı andan sonra oluşacak hasar, kayıp ile ilgili risk ve sorumluluk alıcının sorumluluğundadır.

Hangi teslim şekillerinde satıcının Taşıma Sözleşmesi yapma yükümlülüğü yoktur?
EXW, FCA, FAS ve FOB teslim şekillerinde satıcının alıcı lehine bir taşıma sözleşmesi yapma yükümlülüğü yoktur ancak alıcının talebi halinde veya şartların gerektirmesi durumunda satıcı masrafları ve riski alıcıya ait olmak üzere bir taşıma sözleşmesi yapabilir. Ancak taşıma sözleşmesi yapmak istemiyorsa alıcıyı hemen bilgilendirmelidir.

INCOTERMS 2010 ile FOB, CFR ve CIF teslim şekillerinde riskin taraf değiştirmesiyle ilgili yapılan radikal değişiklik nedir?
INCOTERMS 2010 öncesinde ki versiyonlarında satıcı, malların geminin küpeştesini (ship’s rail) aşma anına kadar (gemi bordasına inmeden küpeşteyi geçtiği an) meydana gelebilecek hasarlardan sorumlu idi. Buna karşılık 2010 metninde FOB, CFR ve CIF teslim şekillerinde hasar alıcıya yükleme limanında belirlenmiş olan geminin bordasına (on board) geçer geçmez intikal etmektedir. Başka bir deyişle, risk transferi satıcıdan alıcıya, malların gemide doğru bir biçimde yüklenmesinden sonra gerçekleşecektir.

INCOTERMS 2010 kapsamında sigorta yükümlülüğünün satıcıda olduğu teslim şekilleri hangileridir?
CIF ve CIP teslim şekillerinde satıcı masrafları kendine ait olmak üzere Institute Cargo Clauses(C) (LMA/IUA) veya benzeri sözleşmelerde öngörülen minimum himayeyi ihtiva eden nakliye sigortası yaptırmakla yükümlüdür. Sigorta tutarı, mal bedelinin % 10 fazlası (% 110) olmalı ve sözleşmede kullanılan para birimi cinsinden yaptırılmalıdır.

CIF ve CIP teslim şekillerinde alıcı sigorta konusunda neye dikkat etmelidir?
Satıcının minimum kapsamlı bir sigorta yapmakla yükümlü olduğunun bilincinde olmalıdır. Alıcı daha geniş kapsamlı bir sigorta yaptırmak istiyorsa bunu kendisi gerçekleştirmeli ya da masrafı kendisine ait olmak üzere satıcıdan sigorta kapsamını genişletmesini talep etmelidir.

Satış sözleşmelerinde INCOTERMS’in kullanımı ne şekilde olmalıdır?
Sözleşme şartlarında, kullanılmak istenen Incoterms kurallarının tarihi yazılmalıdır. Örneğin taraflar INCOTERMS 2010 kullanılmak isteniyorsa sözleşme şartlarında teslim şartının devamına mutlaka ‘’INCOTERMS 2010’’ eklenmelidir.

FOB Gebze INCOTERMS 2010      Doğru Kullanım

FOB Gebze INCOTERMS 2000      Doğru Kullanım

FOB Gebze INCOTERMS–              Hatalı kullanım

Konteyner yüklemelerinde FOB mu tercih edilmelidir FCA mı?
Eğer mallar doğrudan geminin içerisine yüklenecekse FOB tercih edilmelidir ancak mallar bir konteynere yüklenerek alıcının tayin ettiği taşıma firmasına teslim ediliyorsa FCA teslim şeklinin kullanılması önerilir. İkisi arasındaki riski biraz irdelersek; FCA seçilmesi durumunda konteyner’ın taşıyıcının terminaline teslim edilmesiyle bu andan itibaren oluşacak risk alıcıya geçmiş olur ancak fob seçilmesi durumunda konteyner’ın gemiye yüklenmesi sırasında meydana gelebilecek hasara ilişkin risk ve yükleme masrafları satıcının üzerindedir hala.

Satıcının en az yükümlülük altına girdiği teslim şekli hangisidir?
EXW – (ExWorks – İşyerinde Teslim)

EXW teslim şekli ile ilgili hatalı uygulamalar neler?
Bazı durumlarda ihracatçılarımız, alıcı ile EXW teslim şekliyle anlaşmış olmalarına rağmen ihraç edecekleri malı ana taşıma aracına kadar masrafları kendilerine ait olmak üzere götürmekte, hatta ana taşıma aracına malların taşınması sırasında mala bir hasar gelirse, hasar gören mal yerine yine masrafları kendisi karşılamak suretiyle yenisini yükleyebilmektedirler. Aslında bu EXW teslim şekli değildir, EXW teslim şeklinde ithalatçı ana taşıma aracını ya da ana taşıma aracına malı götürecek ara nakliye aracını iş yerinin kapısına kadar getirmeli ve malı kendisi teslim almalıdır.

EXW teslim şekli hangi durumlarda tercih edilmemelidir?
Eğer ihracat yapılacak ülke mevzuatında ihracat yapma yetkisi sadece ihracatçı firmaya verilmiş ise EXW teslim şekli tercih edilmemelidir.

Buna örnek olarak ülkemiz mevzuatını gösterebiliriz. Ülkemiz mevzuatında ihracatçı olabilmek için ihraç edilecek mala göre İhracatçı Birlikleri’ne üye olmak ve vergi numarasına sahip olmak gerekmektedir. Bu durumda ihracatçı firmalarımız EXW teslim şeklinde anlaşsalar bile ithalatçı firmanın çıkış gümrük işlemlerini kendi olanaklarıyla gerçekleştirmesi mümkün olmayacaktır. Bu durumda ithalatçının talebi ile çıkış gümrük işlemlerini kendisi gerçekleştirecektir.

CFR ve CIF teslim şekilleriyle ilgili ortak yanılgı nedir?
Her iki teslim şeklinde de satıcı nakliye firmasıyla anlaşır, taşımacıyı ayarlar, taşıma bedelini öder, malları gemiye yükler, yükleme masraflarını da karşılar ve malların gemiye yüklenmesiyle sorumlulukları da biter ve o andan itibaren tüm risk ve masraflar alıcıya geçer. CIF teslim şeklinde satıcı ayrıca nakliye sigortasını da yaptırır ancak bu sigorta alıcının yolculuk sırasında mallara ilişkin ziya ve hasar riskine karşılık bir sigorta sözleşmesidir. Ancak birçok ihracatçımız riskin hangi noktada el değiştirdiğini yanlış bilmekte ve taşıma bedelini ödedikleri için, taşıma süresince oluşabilecek risklerin de kendilerine ait olduğunu düşünmektedirler.

CFR ve CIF kurallarını kullandığımızda satıcının teslim yükümlülüğü, mallar varma yerine ulaştığında değil, aynen FOB kuralında olduğu gibi, malları taşıyıcıya tevdi ettiğinde yerine getirilmiş olur.

Satıcı açısından en yüksek seviyede yükümlülük getiren ve en çok risk taşıyan teslim şekli hangisidir?
DDP teslim şekli, ihracatçı açısından bakıldığında en yüksek risk taşıyan ve yükümlülük getiren teslim şeklidir. İhracatçı firmalara tavsiyemiz; bu teslim şeklinin gümrük işlemlerinin sıkıntısız yapıldığı ve lojistik hizmetleri gelişmiş ülkelere gerçekleştirilecek ihracatlarda kullanılmasıdır.

INCOTERMS 2010 ile hangi teslim şekilleri kaldırılmıştır?
INCOTERMS 2010 ile teslim şekillerinin sayısı 13’den 11’e indirilmiştir.  DAF, DES, DEQ ve DDU teslim şekilleri kaldırılmış, bu teslim şekilleri yerine, taşıma şekli ne olursa olsun kullanılabilecek DAT ve DAP eklenmiştir.

Teslim Şekli ile Ödeme Şekli arasında bir bağlantı var mıdır?
Teslim şekli ve ödeme şekli birbirinden bağımsız konulardır. Şu teslim şeklini seçersem ödemem daha garanti altında olur ya da bu teslim şeklini seçersem ödeme almam riske girer vb bir bağlantı yoktur her ikisi arasında.

Doğru Teslim Şekli’ni belirlemek için hangi soruları sormak gerekir?

  • Mallar kim tarafından temin edilecek? (satıcı aynı zamanda imalatçı mıdır yoksa malı başka birisinden temin ederek mi satmaktadır?)
  • Malların ambalajlanması kim tarafından yapılacaktır?
  • Mallar satıcının fabrika/depo/işyerinden limana, havalimanına ya da ana taşıma aracına kim tarafından nakliye edilecektir ve masrafları kime ait olacaktır?
  • Çıkış gümrük işlemleri (eğer gerekliyse) kim tarafından yapılacaktır?
  • Ana taşıma sözleşmesini kim yapacaktır?
  • Ana taşıma ücretini kim ödeyecektir?
  • Sigortayı kim yaptıracaktır?
  • Giriş gümrük işlemleri (ithalatçının ülkesi) kim tarafından yaptırılacaktır?
  • Gümrük vergilerini kim ödeyecektir?
  • Ana taşıma sonrası ithalatçının deposuna/işyerine/nihai varış noktasına mallar kim tarafından taşınacaktır?
  • Bazı durumlarda gerekli olabilen resmi belgeler (konsolosluk onaylı fatura, gözetim sertifikaları, lisanslar…) kim tarafından düzenlenecek ve masraflar kime ait olacaktır?
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  •  
yukarı çık